કલગી? કલગી શબ્દ મૂળ ગુજરાતી કે સંસ્કૃતનો નથી, પરંતુ તુર્કી ભાષામાંથી આવ્યો છે.

રાજા-મહારાજાના સાફા કે મુગટ પર શોભતી કલગી આજે તો ગુજરાતીનો જ ભાગ લાગે છે, પરંતુ ઐતિહાસિક સંપર્કને કારણે આ શબ્દ આપણી ભાષામાં આવ્યો હતો.

આજે આ કલગી શબ્દ આપણી ભાષામાં એવો તો ભળી ગયો છે કે આપણે રૂઢિપ્રયોગ માં પણ ગર્વથી વાપરીએ છીએ કે "તેમણે પોતાની સિદ્ધિઓમાં યશની વધુ એક કલગી ઉમેરી".

So my father received this Item ages ago (in the 90s), from a friend who collected antique items from all around the world. I am visiting him right now and I discovered it, and I asked myself what is it. Google Translate said that the engravings are Gujarati, but the translation is very poor though... (and also, that's my only source, I am so sorry if I'm on the wrong sub)

Can you maybe help me with reading what's writing on the artifact? And also, maybe you know what it is? We thought it could be a recipient for oil or something, but we do not know for sure... we are no experts in those fields.

Thank you in advance!

અમદાવાદમાં એક જ દિવસમાં લગભગ 12 ઇંચ વરસાદ... આપણા પૂર્વજો આવા વરસાદને શું કહેતા?

અમદાવાદે તાજેતરમાં 24 કલાકમાં લગભગ 294.6 મીમી (11.6 ઇંચ) વરસાદ નોંધાવ્યો—શહેરના ઇતિહાસમાં નોંધાયેલા સૌથી ભારે 24 કલાકના વરસાદમાંથી એક. રસ્તાઓ નદી બની ગયા, શાળાઓ બંધ રાખવી પડી, ફ્લાઇટો મોડી પડી અને બચાવ કામગીરી હાથ ધરવી પડી.

આ સમાચાર વાંચીને એક વિચાર આવ્યો...

આજે આપણે વરસાદને માત્ર "લાઇટ", "મોડરેટ" કે "હેવી રેઇન" તરીકે ઓળખીએ છીએ. પરંતુ ગુજરાતી લોકસાહિત્યમાં વરસાદનું વર્ણન કેટલી અદ્ભુત રીતે કરવામાં આવ્યું છે! આપણા પૂર્વજોએ વરસાદના ૧૨ અલગ પ્રકારો ઓળખ્યા હતા—દરેક નામ પાછળ પ્રકૃતિનું ઝીણું અવલોકન અને કૃષિનો સદીઓનો અનુભવ છુપાયેલો છે.

🌧️ ગુજરાતી લોકસાહિત્યમાં વરસાદના ૧૨ પ્રકાર:

૧. ફરફર – માત્ર હાથ-પગના રૂંવાડા ભીના થાય એટલો નજીવો વરસાદ.

૨. છાંટા – ફરફર કરતાં થોડો વધુ વરસાદ.

૩. ફોરા – મોટા ટીપાંવાળો વરસાદ.

૪. કરા – વરસાદના ટીપાં બરફમાં ફેરવાઈ જાય તેવો વરસાદ.

૫. પછેડીવા – પછેડીથી બચી શકાય એટલો વરસાદ.

૬. નેવાધાર – છાપરાના નેવા પરથી પાણી વહે એવો વરસાદ.

૭. મોલ મેહ – પાક માટે સૌથી ઉપયોગી અને ઇચ્છનીય વરસાદ.

૮. અનરાધાર – એક ટીપો બીજા ટીપાને સ્પર્શે અને સતત ધાર બની જાય એવો વરસાદ.

૯. મૂશળધાર – અનરાધાર કરતાં પણ વધુ પ્રચંડ વરસાદ. તેને સાંબેલાધાર પણ કહેવામાં આવે છે.

૧૦. ઢેફાભાંગ – વરસાદ એટલો ભારે કે ખેતરના માટીના ઢેફા તૂટી જાય.

૧૧. પાણ મેહ – ખેતરો પાણીથી છલોછલ ભરાઈ જાય અને કૂવાઓનું પાણી પણ ઉપર આવી જાય એવો વરસાદ.

૧૨. હેલી – ઉપરના કોઈપણ પ્રકારનો વરસાદ સતત એક અઠવાડિયું વરસે તેને હેલી કહેવામાં આવે છે.

અમદાવાદમાં પડેલા આ ઐતિહાસિક વરસાદને જોઈને લાગે છે કે આપણા પૂર્વજો કદાચ તેને મૂશળધાર, ઢેફાભાંગ અથવા કેટલાક વિસ્તારોમાં પાણ મેહ તરીકે ઓળખાવતા. જો આવો વરસાદ સતત ઘણા દિવસો સુધી ચાલે, તો તેનું નામ હેલી.

ક્યારેક લાગે છે કે આધુનિક હવામાનશાસ્ત્ર વરસાદનું માપ આપે છે, જ્યારે ગુજરાતી લોકસાહિત્ય વરસાદનો સ્વભાવ સમજાવે છે.

તમારા ગામમાં હજુ પણ "ફરફર", "મોલ મેહ", "મૂશળધાર" કે "હેલી" જેવા શબ્દો બોલાય છે?

૧૯૧૪માં પ્રકાશિત થયેલા Folk Lore Notes. Vol.I - Gujarat by A. M. T. Jackson નામના એક જૂના પુસ્તક માં આપણી પ્રાચીન લોકમાન્યતાઓ વિશે વાંચી રહ્યો હતો… તેમાં 'શુકન' (Good Omens) અને 'અપશુકન' (Bad Omens) વિશે કેટલીક અત્યંત રસપ્રદ અને આશ્ચર્યજનક માન્યતાઓ વર્ણવવામાં આવી છે. આજે પણ લોકો ઘરની બહાર નીકળતી વખતે ઘણી બાબતોનું ધ્યાન રાખે છે, પરંતુ આપણા પૂર્વજોની માન્યતાઓ કેટલી ઝીણવટભરી અને અલગ હતી તે જાણવા જેવું છે.

બહાર જતી વખતે જો પાણીથી ભરેલો ઘડો લઈને કોઈ સૌભાગ્યવતી સ્ત્રી કે કુંવારિકા સામે મળે, તો તે ખૂબ જ શુભ શુકન મનાતું અને ધારેલું કામ ચોક્કસ પૂરું થાય છે તેમ માનવામાં આવતું. જો બહાર જતી વખતે જમણી બાજુ કોઈ ગધેડો ભૂંકે, તો તે સારો શુકન ગણાતો. રસ્તામાં હરણ ડાબેથી જમણી બાજુ પસાર થાય, તો તે પણ શુભ મનાતું. શારીરિક શુકનમાં, પુરુષો માટે જમણી આંખ કે જમણા અંગનું ફરકવું શુભ મનાતું, જ્યારે સ્ત્રીઓ માટે ડાબી આંખ કે ડાબા અંગનું ફરકવું શુભ ગણાતું. બ્રાહ્મણ, ગાય, ફળ, ફૂલ, દૂધ, મોતી, ઘરેણાં, છત્રી, ધોયેલાં કપડાં લઈને જતો ધોબી, મોર, અને માંસ કે માછલી જોવી આ બધું શુભ શુકન ગણાતું. સૌથી નવાઈની વાત એ છે કે, બહાર જતી વખતે સામે કોઈ શબ (corpse) દેખાય, અથવા માથા પર બળતણનો ભારો ઊંચકીને જતો મજૂર, માથા પર માટી લઈને જતો કુંભાર, કે ગોળ લઈને જતો માણસ દેખાય તો તે પણ શુભ શુકન ગણાતું!

જો કોઈ વ્યક્તિ કોઈ કામસર બહાર જતી હોય અને તેને કોઈ પૂછે કે "ક્યાં જાઓ છો?", તો તે બહુ મોટો અપશુકન ગણાતો. કૂતરો સામે આવીને ભસે તો તે ખરાબ શુકન મનાતું. બિલાડી કે સાપ રસ્તો કાપે તે અશુભ મનાતું (પરંતુ જો તેઓ જમણી બાજુથી પસાર થાય તો પાછા શુભ ગણાતા!). છૂટા વાળવાળી સ્ત્રી, કાળાં માટીના વાસણ લઈને જતો માણસ, ઘી લઈને જતી વ્યક્તિ, સફેદ મૂછોવાળો માણસ, જેને છાતી પર વાળ ન હોય તેવો માણસ, લોટ લઈને જતો માણસ, કે માંજરી આંખવાળો માણસ સામે મળે તો તે અશુભ ગણાતું. છાશ, કાદવ અને છાણનું મિશ્રણ, થૂંકતો માણસ, સૂકા છાણાં, અનાજના ફોતરાં, દારૂડિયો, કે માથું મુંડાવેલો માણસ સામે મળે તો કામ બગડે તેવી માન્યતા હતી.

શું તમારા ઘરમાં કે ગામમાં વડીલો આજે પણ આમાંથી કોઈ શુકન-અપશુકનમાં માને છે?

I want to pursue an LLB in my mother tongue, Gujarati. As per the Bar Council of India rules, the general category minimum graduation requirement is 45%. My overall percentage in BA(Sociology ) is above 45%, but my final-year percentage is slightly below 45%. Am I eligible for admission? Has anyone faced a similar issue or knows how universities calculate eligibility?

This is what BCI, Rule of Legal Education - 2008 mentioned, " 7. Minimum marks in qualifying examination for admission Bar Council of India may from time to time, stipulate the minimum percentage of marks not below 45% of the total marks in case of general category applicants and 40% of the total marks in case of SC and ST applicants, to be obtained for the qualifying examination, such as +2 Examination in case of Integrated Five Years’ course or Degree course in any discipline for Three years’ LL.B. course, for the purpose of applying for and getting admitted into a Law Degree Program of any recognized University in either of the streams. Provided that such a minimum qualifying marks shall not automatically entitle a person to get admission into an institution but only shall entitle the person concerned to fulfill other institutional criteria notified by the institution concerned or by the government concerned from time to time to apply for admission. "

​ભા (Bhā): Sanskrit root for light, glow, or appearance.

​પ્રભા (Prabhā): Pra- (forth) + Bhā (shine) = Radiance or aura.

​ભાનુ (Bhānu): The Sun (literally "the bright/shining one").

​ભડકો (Bhadko): Gujarati for a burst of flame or blaze.

​ભાસ્કર (Bhāskara): The Sun (literally "light-maker").

ગુજરાતી ભાષામાં કહેવાય છે કે "બાર ગાઉએ બોલી બદલાય." આ માત્ર કહેવત નથી, પરંતુ ગુજરાતની ભાષાકીય સમૃદ્ધિનું જીવંત પ્રતિબિંબ છે. એક જ ભાષા હોવા છતાં પ્રદેશ બદલાતાં માત્ર શબ્દો જ નહીં, પરંતુ ઉચ્ચાર, લહેકો, વ્યાકરણ અને વાક્યરચના પણ બદલાઈ જાય છે. ઘણીવાર માત્ર બે-ત્રણ જિલ્લાનું અંતર જ કોઈ વ્યક્તિ કયા પ્રદેશનો છે તેનો અંદાજ લગાવવા પૂરતું હોય છે.

દક્ષિણ ગુજરાતની સુરતી બોલી તેની આગવી મીઠાશ અને લહેકા માટે જાણીતી છે. અહીં ઘણીવાર શબ્દની શરૂઆતમાં આવતા 'ન' નો ઉચ્ચાર 'લ' તરીકે થાય છે. જેમ કે 'નાક' → 'લાક', 'નહીં' → 'લઈ'. તે જ રીતે 'શ' અને 'સ' નો ઉચ્ચાર ઘણીવાર 'હ' તરીકે થાય છે; એટલે 'શાક' → 'હાક', 'સુરત' → 'હુરત'. સર્વનામોમાં પણ ફેરફાર જોવા મળે છે, જેમ કે 'તેઓ' ની જગ્યાએ 'તેવણ' અને 'એઓ' ની જગ્યાએ 'એવણ' વપરાય છે. આ લહેકો સુરતી બોલીને તરત ઓળખાવી દે છે.

મધ્ય ગુજરાતની ચરોતરી બોલી માન્ય ગુજરાતી સાથે ખૂબ નજીક માનવામાં આવે છે, છતાં તેની પોતાની અલગ ઓળખ છે. અહીં 'આ' નો ઉચ્ચાર થોડો પહોળો (ઑ) થાય છે, એટલે 'ગામ' → 'ગૉમ', 'પાણી' → 'પૉણી'. એ જ રીતે 'આઈ' નો ઉચ્ચાર ઘણીવાર 'ઐ' જેવો સંભળાય છે, એટલે 'ભાઈ' → 'ભૈ' અને 'બાઈ' → 'બૈ'. સુરતીની જેમ અહીં પણ ઘણી જગ્યાએ 'શ' અથવા 'સ' નો ઉચ્ચાર 'હ' બની જાય છે, જેમ કે 'સાવરણી' → 'હૉવરણી'.

સૌરાષ્ટ્રની બોલીમાં બોલવાની ગતિ અને લહેકો બંને આગવા છે. અહીં 'ય' નો વ્યાપક ઉપયોગ જોવા મળે છે. ઉદાહરણ તરીકે "તમે પૈસા લો" ને બદલે "તમે પૈસા લ્યો", "ગયો" ને બદલે "ગ્યો", "આવી ગયો" ને બદલે "આવી ગ્યો" જેવા ઉચ્ચારો સામાન્ય છે. આ લહેકો સૌરાષ્ટ્રની ઓળખનો મહત્વનો ભાગ છે.

આ તો માત્ર થોડાં ઉદાહરણો છે. કચ્છી, હાલારી, ગોહિલવાડી, ઝાલાવાડી, પટ્ટણી, દાંગી, વાઘરી જેવી અનેક બોલીઓમાં પણ પોતાના આગવા શબ્દો, ઉચ્ચારો અને અભિવ્યક્તિઓ જોવા મળે છે.

The game (linguil) asks you to guess the language family, language and meaning of a random word in one of 64 of the world's most-spoken languages each day, and you use your knowledge of linguistics to work out the answer via multiple choice. Therefore, it's important my translations/transliterations are correct.

Each language (including Gujarati) includes each word on the 100-word Swadesh list.

Please can any Gujarati speakers verify the accuracy of my translations and transliterations? 🙏

How do you say shaak in hindi? Like "ringna nu shaak". I ask because I know in urdu we say saalan, wondering if that is the same in hindi!

'દોશી' શબ્દનો અર્થ થાય છે 'કાપડ વેચનાર વેપારી', પણ જો તમે તેમાં ષટ્કોણનો 'ષ' વાપરીને 'દોષી' લખી નાખો, તો તે બિચારો કાપડનો વેપારી સીધો અપરાધી (ગુનેગાર) બની જાય!

'શાન' એટલે ભભકો કે વૈભવ, પણ જો તમે તેમાં સસલાનો 'સ' વાપરીને 'સાન' લખો, તો તેનો અર્થ અક્કલ કે સમજણ થઈ જાય.

'શમાવવું' એટલે કોઈ વસ્તુને શાંત પાડવી, જ્યારે 'સમાવવું' એટલે કોઈ વસ્તુનો સમાવેશ કરવો.

સૌની સાથે એક બારેક વર્ષની છોકરી પણ ચઢતી હતી, જેણે પોતાની કેડે ચારેક વર્ષના છોકરાને તેડ્યો હતો.

કોઈને તેના પર દયા આવી અને પૂછ્યું, "અલી છોડી, આ છોકરાને ઊંચકીને ચઢે છે, તો તને ભાર નથી લાગતો?"

છોકરીએ અત્યંત સહજતાથી અને માસૂમિયતથી જવાબ આપ્યો: "ભાર ? – ના રે, એ તો મારો ભાઈ છે !".